Oblasti Književnost Romani

Pasja jabuka - roman rukoveti

 

Pasja jabuka - roman rukoveti
Autor: Filip Gajić Spisak svih knjiga  
Prevod:  
ISBN: 978-86-7884-207-8  
Format: 13 X 19,5  
Strana: 272  
Povez: Mek  
Izdavač: Metaphysica Spisak svih izdanja  
Godina: 2021.  

 

Cena: 980 din, 8.52 €, 10.89 $

 

 

Novi roman Filipa Gajića Pasja jabuka pažnju čitalaca privlači prvo svojim neobičnim paratekstualnim signalima, granicama koje odvajaju svijet priče i fikcije od onoga što nam se čini stvarnim svijetom. Ostavimo li naslov jedno vrijeme po strani, podnaslov „roman rukoveti” nedvosmisleno upućuje na žanrovsko i kompoziciono ustrojstvo ove proze, ali i njegovu dublje smisaono i simboličko ustrojstvo. Odrednica roman sama po sebi danas više zamagljuje nego što jasno otkriva prirodu proznog štiva uz koje stoji, tako da je u sintagmi „roman rukoveti” zanimljiviji njegov drgi dio. Rukoveti iz podnaslova upućuju na to da je pred nama tekst sastavljen od manjih proznih cjelina, različitih po svojoj dužini, temi, stilu i smislu, koje uklopljene u jedan širi romaneskni okvir zadat temom djela izrečenom od strane centralne narativne svijest već na prvim stranicama teksta kao: „…pripovest o ocu i sinu, i duhu” (str. 2) čine jednu cjelinu skladne raznorodnosti. Devet rukoveti kao lanac sa dodatkom „priveska” – U vrtlogu oka ludog Ahure, osam svezaka i 40 + 5 poglavlja čine strukturu ovog romana. Autor kao da je imao namjeru da pokaže kako je svaki pokušaj obuhvatanja sopstvenog identiteta, baš kao i savremenog svijeta nemoguć. Rasparčanost cjeline, razbacane djeliće razbijenog ogledala savremenog svijeta u kome se „vreme raspada”, (jer ovaj roman, ma koliko govorio o intimnom životu glavnog junaka priča priču i o društvu druge polovine dvadesetog i prvih decenija dvadeset prvog vijeka) autor potcrtava i često razbijenom sintaksom, neobičnim asocijativnim nizovima, dječijim govorom i neologizmima, koji naročito često dolaze do izraza u dijalozima junaka. Žanrovsku polimorfnost ove proze produbljuje izrazita interdiskurzivnost. Mapiranje lične i kolektivne istorije Ilije i Gojka, Beograda i Dorćola, Srbije i svijeta pokušava se dosegnuti usložnjavanjem i kolažiranjem različitih tipova diskursa koji najčešće u tekstu bivaju dati na nivou asocijacije i simboličnog podsticaj, izraženih kroz obilje žanrova i diskursa: intimnog, porodičnog, istorijskog, legendarnog, biblijskog, simboličkog, fantastičnog, ljubavnog itd. Pokušaja sklapanja slike oca, njegovog konačnog lika, prenesen je na pokušaj sklapanja teksta „romana rukoveti”, a u odrazu oba i slike oca i teksta koji se neprestano rastače na mnoštvo sitnijih dijelova, ogleda se priča o vlastitom identitetu i nemogućnost njegovog uobličlenja: „Postoje trenuci kad se seti, pa opet zaboravi sve, sav svoj život”. Priča o ocu, isprekidana, tako se ogleda u priči o sinu, a i jedan i drugi legitimitet svoga postojanja traže u priči, u tekstu, u dnevnku, svesci, poglavlju romana, zapisu, priči poznanika ili očima neke Cvete – dubinama sopstvenog bića. Motiv potrage za ocem i vlastitim identitetom kao osnovni dinamčki motiv fabule praćen je motivom oceubistva: „Kako da ga ubijem kad ne znam koliko je visok?”. U fantazmagoričnom spletu lične istorije, hrišćanstva i drevnih, mističnih religija ovaj motiv održava stalnu napetost: – da li će se ispuniti proročanstvo? – hoće li jedan od sinova ubiti oca? – ko će to biti?. Sva ova pitanja ostaju bez odgovora do pred sami kraj romana. Otac zna za sudbinu koja mu je namijenjena i u prisnom razgovoru sa Gospodom spreman je da se odrekne ponovog stapanja sa Cvetom, samo da On spriječi da sin ubije oca. Roman Pasja jabuka u srpskoj književnoj produkciji predstavlja zanimljiv pokušaj da se o univerzalnim temama ličnog identiteta i smisla čovjeka u svijetu, vjere i žrtve, pamćenja i zaborava progovori na nesvakidašnji i originalan način. Najvećim dijelom je ispripovijedan iz perspektive nepouzdanog naratora, a strukturiran po načelima polifone muzičke kompozicije s brojnim provodnim motivima, izmjenama glasova i varijacijama osnovne teme, pri čemu šavovi između sekvenca ostaju jasno vidljivi, odnosno, upravo ti procjepi među pričama postaju prostorom autorske i čitateljske refleksije, što je jedna od najboljih osobina ove proze.

Pasja, možda kao pasji život, a jabuka, možda kao cjelovit, zaokružen i nedjeljiv, univerzum u malom, da – Pasja jabuka kao jedini život koji nam je dat, svako neka „nosi svoj drhtaj!” i „Kad u očima čoveka vidiš uplašenu zver – odmah beži!”.

Suzana Bunčić

 

Izbor iz iste oblasti

 

Tri plus jedan
 

Peter Zilahi

Tri plus jedan

U zavisnosti od ugla posmatranja, ovi tekstovi mogu biti čista književna proza, putopisi, duhoviti i samoironični eseji, angažovani sociopolitički pamfleti, mitološki osvrti... ceo tekst Ceo opis knjige

 

Kobra
 

Frederik Forsajt

Kobra

Kokain donosi milijarde dolara godišnje narkokartelima koji svoje zlo seme seju širom zapadnog sveta. Donosi još i nepopravljivu štetu, siromaštvo i smrt. Zlo se širi, lagano, strpljiv... ceo tekst Ceo opis knjige

 

Ostvari svoj cilj u deset koraka
 

Olivera Ptica

Ostvari svoj cilj u deset koraka

Pred vama je knjiga kojoj ćete se vraćati svaki put kada budete imali cilj čije vam je ostvarenje suviše važno da biste ga prepustili slučaju. Postavljanju ciljeva pristupa kao... ceo tekst Ceo opis knjige

 

Otkup sirove kože
 

Abdulah Sidran

Otkup sirove kože

Rođeni pripovedač, Abdulah Sidran, glasoviti bosanski pesnik, u ovom autobiografskom delu, po mnogo čemu romanesknom, jer i život sam ume da bude romaneskan, govori nam o ljudima... ceo tekst Ceo opis knjige

 

Djui
 

Viki Majron

Djui

Kakav uticaj može da ima jedna životinja? Koliko života može da dotakne jedan mačak? Kako je moguće da napušteno mače pretvori malu biblioteku u mesto okupljanja i turističku atrakc... ceo tekst Ceo opis knjige